Lukas 23:50-56
Gelowieges, daar is dae in ’n mens se lewe wat maklik is om te benoem. Daar is Goeie Vrydag-dae, dae van skok, dae van pyn, dae waarop iets in jou lewe oopgeskeur word. En dan is daar Paassondag-dae, dae van vreugde, verligting en nuwe lewe. Maar dan is daar ook daardie ander dae, die dae tussenin. Dae wat nie so maklik ’n naam kry nie. Dae waarop die ergste reeds gebeur het, maar die nuwe nog nie sigbaar is nie. Dae waarop ’n mens nie meer kan teruggaan na wat was nie, maar ook nog nie kan sien wat kom nie. Stil Saterdag is so ’n dag.
Lukas neem ons vandag in daardie stilte in. Hy neem ons nie dadelik na die leë graf toe nie. Hy neem ons nie vooruit na die blydskap van die opstanding toe nie. Hy hou ons eers hier, by die graf, by die liggaam van Jesus, by die mense wat Hom liefhet, en by die swaar stilte van die Sabbat. En miskien is dit goed. Want baie van ons ken daardie plek. Baie van ons weet hoe dit voel wanneer die lewe nie op ’n triomfantelike noot eindig nie, maar wanneer jy net stil voor God staan met meer vrae as antwoorde.
Die eerste ding wat die teks vir ons wys, is dat Jesus werklik gesterf het. Dit klink vanselfsprekend, maar dit is belangrik. Lukas vertel van Josef van Arimatea, ’n goeie en regverdige man, ’n man wat nie met die besluit van die Raad saamgestem het nie. Terwyl ander wegstap, tree hy na vore. Terwyl ander stilbly uit vrees, vra hy vir Jesus se liggaam. Hy haal die liggaam af, draai dit in linne toe en lê dit in ’n graf waarin nog niemand ooit gelê het nie. Die evangelie laat ons nie toe om van Jesus se dood iets vaags, iets simbolies, iets sentimenteels te maak nie. Hy het nie net gelyk asof Hy gesterf het nie. Hy het werklik gesterf. Die liggaam wat eens mense aangeraak en genees het, wat kinders geseën het, wat brood gebreek het, wat moeg geword het langs ’n put, lê nou stil in die graf.
Daar is iets diep ontroerends daarin. Die Seun van God, die Here van heerlikheid, lê in die stilte van die dood. Hy wat die storm stilgemaak het, lê nou self stil. Hy wat vir Lasarus geroep het om uit die graf uit te kom, lê nou self in ’n graf. En tog is selfs hierdie oomblik nie buite God se hand om nie. Selfs hier sorg God vir sy Seun. Selfs hier is daar iemand wat na vore tree met eerbied, met waardigheid, met liefde. Dit is asof die Here vir ons wil sê: selfs wanneer dit lyk of alles verlore is, laat Ek nie los nie. Selfs in die donkerste oomblikke het Ek nog my mense. Selfs in die skadu van die dood werk Ek nog deur stille, getroue hande.
Dit is reeds ’n troos vir die gemeente. Want hoe maklik dink ons nie dat God net werk in groot oomblikke, in wonderwerke, in openbare oorwinnings, in sigbare deurbrake nie. Maar Lukas wys vir ons ’n ander waarheid. God werk ook deur ’n Josef van Arimatea. Deur iemand wat eenvoudig doen wat reg is. Deur iemand wat getrou bly wanneer die skare weg is. Deur iemand wat nie met groot woorde die wêreld verander nie, maar met eerbiedige gehoorsaamheid naby aan Jesus bly. Soms lyk geloof nie soos vuurwerk nie. Soms lyk geloof soos ’n man wat ’n liggaam versorg. Soms lyk geloof soos eenvoudige trou in die donker.
En dan is daar die vroue. Lukas sê vir ons dat die vroue wat saam met Jesus uit Galilea gekom het, volg. Hulle sien die graf. Hulle sien hoe sy liggaam neergelê word. Dit is so ’n stille vers, amper terughoudend, en tog sê dit so baie. Hulle doen nie op hierdie oomblik iets groot nie. Hulle hou nie ’n toespraak nie. Hulle herstel nie wat gebreek is nie. Hulle verander nie die situasie nie. Maar hulle bly naby. Hulle loop nie weg nie. Hulle kyk. Hulle onthou. Hulle hou as’t ware wag by die pyn van hierdie oomblik.
Dit is ook geloof. Ware geloof is nie altyd ’n mens se vermoë om alles te verstaan nie. Ware geloof is nie altyd triomfantelike sekerheid nie. Soms is geloof eenvoudig om naby te bly. Om nie van Christus af weg te draai wanneer dinge donker en onduidelik word nie. Hierdie vroue weet nog nie wat Sondag gaan bring nie. Hulle hoor nog nie die boodskap van die opstanding nie. Hulle het nog nie die volheid van Paasvreugde nie. Maar hulle liefde hou hulle naby aan Jesus. En dit is vir my ’n diep troos. Want daar is tye in die geloofslewe waar ons ook nie alles verstaan nie. Daar is tye wanneer ons gebede swaar voel, wanneer God stil voel, wanneer die uitkoms nie sigbaar is nie. En dan wonder ’n mens soms of jou geloof sterk genoeg is. Maar hier wys die Here vir ons dat geloof nie altyd beteken dat jy alles weet nie. Soms beteken geloof eenvoudig dat jy nie weggaan nie. Dat jy by Jesus bly, selfs in die stilte.
Dan kom die laaste beweging van die teks, en juis daar lê die hart van Stil Saterdag. Lukas sê dat dit die voorbereidingsdag was en dat die Sabbat begin aanbreek het. Die vroue berei speserye en salf voor, en dan lees ons hierdie aangrypende woorde: “En op die sabbatdag het hulle gerus volgens die gebod.” Dit klink amper eenvoudig, amper klein, en tog is dit vol betekenis. Hulle moes wag. Hulle kon nie alles doen wat hulle wou doen nie. Hulle moes rus. Hulle moes hulle hande terughou. Hulle moes in die stilte bly.
Ons is nie goed met dit nie. Ons wil dinge regmaak. Ons wil pyn bestuur. Ons wil antwoorde hê. Ons wil by die donker verby hardloop na die lig toe. Ons wil van Vrydag af reguit na Sondag beweeg. Maar Lukas laat dit nie toe nie. Hy hou die gemeente hier, by die Sabbat, by die wagtyd, by die rus wat nie luiheid is nie, maar gehoorsaamheid. “Hulle het gerus volgens die gebod.” Met ander woorde, hulle wag nie bloot omdat hulle niks anders kan doen nie; hulle wag in gehoorsaamheid aan God. Hulle rus nie omdat hulle moed opgegee het nie; hulle rus omdat hulle hulself aan God se tyd onderwerp.
Hier lê ’n heilige waarheid vir ons almal. Daar is wagtye in die geloof wat nie nutteloos is nie. Daar is seisoene waarin dit voel of niks gebeur nie, maar waarin God besig is om die hart te leer rus. Stilte is nie altyd afwesigheid nie. Wag is nie altyd ongeloof nie. Om voor God stil te wees, om nie alles te kan oplos nie, om te moet rus terwyl die pyn nog daar is, kan ook ’n daad van geloof wees. Dit kan ’n mens se manier wees om te sê: Here, ek verstaan nie, maar ek bly by U. Ek sien nog nie die uitkoms nie, maar ek vertrou U. Ek kan nie die môre self oopmaak nie, maar ek glo dat U dit sal doen.
Dit is juis wat Stil Saterdag vir die kerk leer. Dit leer ons dat God ook werk wanneer die graf toe is. Vir die mense in die teks lyk alles afgesluit. Die liggaam is in die graf. Die steen is daar. Die Sabbat het aangebreek. Daar is stilte. Daar is rou. Daar is afwagting. Maar wat hulle nog nie kan sien nie, is dat God nie opgehou werk het nie. Die hemel is nie in paniek nie. Die Vader het nie sy Seun vergeet nie. Die verhaal het nie doodgeloop nie. Die stilte van Stil Saterdag is nie die stilte van goddelike afwesigheid nie; dit is die stilte van God se verborge werk. Die hand van die Here beweeg reeds na die môre toe, selfs al kan niemand dit nog sien nie.
En miskien is dit presies wat sommige van ons vandag moet hoor. Want daar is mense wat in hulle eie Stil Saterdag leef. Daar is mense wat tussen verlies en genesing staan. Tussen gebed en antwoord. Tussen trane en troos. Tussen afsterwe en nuwe lewe. Daar is mense vir wie God vandag stil voel. Mense wat bid en wag en nie weet hoe lank nog nie. En die evangelie van hierdie teks is nie dat jy moet maak asof dit nie seer is nie. Die evangelie is nie dat jy die donker moet ontken nie. Die evangelie is ook nie dat jy jouself met goedkoop woorde moet probeer opbeur nie. Nee, die evangelie is dat jy in die stilte mag bly, maar dat jy moet weet: God is ook daar. Die graf is werklik, maar dit is nie finaal nie. Die rou is werklik, maar dit is nie die laaste woord nie. Die stilte is werklik, maar dit beteken nie dat God weg is nie.
Daarom is Stil Saterdag ’n dag van rou, maar ook ’n dag van diepe geloof. Dit is die dag waarop die kerk leer dat ons nie net in God glo wanneer die lig helder skyn nie, maar ook wanneer die nag nog oor die aarde hang. Dit is die dag waarop die kerk leer om stil te word. Om te wag. Om te rus. Om nie altyd met baie woorde of groot planne te leef nie, maar om by Christus te bly. Dit is die dag waarop ons leer dat die Here se werk nie afhanklik is van wat ons op hierdie oomblik kan sien nie.
En daarom, wanneer ons ’n kers aansteek, doen ons dit nie omdat die donker reeds klaar verby is nie. Ons steek die kers aan juis in die donker. Ons steek dit aan as ’n belydenis. Ons steek dit aan omdat ons glo dat die lig nie uitgedoof is nie, al lyk dit so. Ons steek dit aan omdat Christus, wat nou in die graf lê, steeds die Lig van die wêreld is. En dan bid ons: Here, wys vir ons waar U ons nodig het. Maak ons in hierdie donker wêreld ook klein liggies van trou, van liefde, van geduld, van hoop.
Gemeente, Stil Saterdag leer ons dat geloof soms baie stiller lyk as wat ons verwag. Soms lyk dit soos Josef wat versorg. Soms lyk dit soos vroue wat bly kyk. Soms lyk dit soos mense wat rus volgens die gebod. Soms lyk dit soos ’n gemeente wat nie vandag al by Sondag uitkom nie, maar wat getrou in die tussenin bly staan. En juis daar, in daardie stilte, ontmoet die Here sy mense. As jy vandag in so ’n wagtyd leef, as jy ook by een of ander graf in jou lewe staan, as jy voel dat die hemel stil geword het, hoor dan die troos van hierdie teks: die stilte is nie leeg nie. God het nie weggeraak nie. Christus is nie vergete nie. Die môre van God kom. Nie op ons tyd nie, nie op ons beheer nie, maar sekerlik, getroulik, genadiglik. Daarom mag ons vandag stil wees. Daarom mag ons rou. Daarom mag ons wag. Maar ons wag nie sonder hoop nie. Ons rus nie sonder geloof nie. Ons staan nie by die graf as mense wat geen toekoms het nie. Ons staan hier as mense wat weet: selfs wanneer alles stil lyk, bly God getrou. Amen.